ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ Instagram ਯੂਜ਼ਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। Meta ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ Instagram ਨੇ ਆਪਣੇ Direct Messages (DMs) ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ End-to-End Encryption (E2EE) ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਹੁਣ Instagram ’ਤੇ ਭੇਜੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੁਨੇਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ “ਅਤਿ-ਗੁਪਤ” ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ।
Meta ਨੇ ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ Facebook Messenger ਅਤੇ Instagram ’ਤੇ ਵੀ WhatsApp ਵਾਂਗ End-to-End Encryption ਨੂੰ ਡਿਫਾਲਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ Meta ਨੇ “The Future is Private” ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਪਨੀ ਨੇ Instagram ਲਈ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ ਹੈ।
ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚਰਚਾ ਛਿੜ ਗਈ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਸੀ ਮਾਹਿਰ ਇਸਨੂੰ ਯੂਜ਼ਰਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਕਦਮ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ End-to-End Encryption (E2EE)?
End-to-End Encryption ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਸੁਨੇਹਾ ਸਿਰਫ਼ ਭੇਜਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੀ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ:
- ਨਾ Meta
- ਨਾ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰ
- ਨਾ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸਰਵਿਸ ਪ੍ਰੋਵਾਈਡਰ
- ਨਾ ਕੋਈ ਹੈਕਰ
ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਨੇਹੇ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ Messages Encrypt ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਡਿਵਾਈਸ ’ਤੇ ਹੀ Decrypt ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
WhatsApp, Signal ਅਤੇ Apple iMessage ਵਰਗੀਆਂ ਐਪਸ ਇਸ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਰਤ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਗੁਪਤਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤਰੀਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Instagram ’ਤੇ ਹੁਣ ਕੀ ਬਦਲੇਗਾ?
Instagram ’ਤੇ ਹੁਣ Direct Messages ਲਈ End-to-End Encryption ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ Meta ਹੁਣ:
- Messages
- Photos
- Videos
- Voice Notes
- Attachments
ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਸਕੇਗੀ।
ਪਹਿਲਾਂ ਜੇ ਕੋਈ Chat E2EE ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ Meta ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ Standard Encryption ਵਰਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ ਸਰਵਰਾਂ ’ਤੇ Accessible ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
Standard Encryption ਅਤੇ E2EE ਵਿੱਚ ਕੀ ਫਰਕ ਹੈ?
1. End-to-End Encryption (E2EE)
- ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
- ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਲੋਕ Messages ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਨ
- ਕੰਪਨੀ ਵੀ Message ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੀ
- ਹੈਕਿੰਗ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ
2. Standard Encryption
- ਡਾਟਾ Encrypt ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
- ਪਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਰਵਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ
- ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਕੰਪਨੀ Messages ਵੇਖ ਸਕਦੀ ਹੈ
- ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਡਾਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
Gmail ਵਰਗੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ Online Services Standard Encryption ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ।
Meta ਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਿਉਂ ਲਿਆ?
Meta ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੱਡਾ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਮਾਰਚ 2026 ਵਿੱਚ Instagram ਦੀ Terms & Conditions ਅਪਡੇਟ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ:
“8 ਮਈ 2026 ਤੋਂ Instagram ’ਤੇ End-to-End Encrypted Messaging ਸਹਾਇਕ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ।”
Meta ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ:
- ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਇਸ Feature ਨੂੰ ਵਰਤ ਰਹੇ ਸਨ
- Optional Privacy Features ਦੀ Usage ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਘੱਟ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ
- ਯੂਜ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ’ਤੇ Opt-in ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ
ਪਰ ਕਈ ਮਾਹਿਰ ਇਸ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।
ਕੀ Meta ਨੂੰ ਯੂਜ਼ਰ ਡਾਟਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ?
ਕਈ Cyber Security Experts ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ “ਘੱਟ ਵਰਤੋਂ” ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
IT ਮਾਹਿਰ Victoria Baines ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ:
“ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ਯੂਜ਼ਰਾਂ ਦੇ ਡਾਟੇ ਤੋਂ ਕਮਾਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। Messages, Likes ਅਤੇ Activity Targeted Ads ਅਤੇ AI Training ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।”
ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ:
- Meta ਹੋਰ ਵਧੀਆ Advertising ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ
- AI Models ਨੂੰ Train ਕਰਨ ਲਈ Data ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ
- User Behaviour ਦਾ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ Analysis ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਹਾਲਾਂਕਿ Instagram ਪਹਿਲਾਂ ਕਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ DMs ਨੂੰ AI Training ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ Privacy Campaigners ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਜਤਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਸਵਾਗਤ?
ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
NSPCC ਦੀ Rani Govender ਨੇ ਕਿਹਾ:
“End-to-End Encryption ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ Online Grooming ਅਤੇ Abuse ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ:
- Criminals Private Chats ਵਿੱਚ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ
- Authorities ਨੂੰ Evidence ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ
- Child Abuse Cases ਦੀ ਜਾਂਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ Instagram ਦਾ ਇਹ ਫੈਸਲਾ Online Safety ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Privacy Advocates ਕਿਉਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹਨ?
Privacy Groups ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਯੂਜ਼ਰਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।
Big Brother Watch ਦੀ Maya Thomas ਨੇ ਕਿਹਾ:
“E2EE ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ Online Privacy ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਕਿ:
- Meta ਸਰਕਾਰੀ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਝੁਕ ਰਹੀ ਹੈ
- ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ Private Conversations ਹੁਣ ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ
- Data Surveillance ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ Instagram DMs ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ Private ਨਹੀਂ ਰਹੇ?
ਸਧਾਰਣ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਹੀਏ ਤਾਂ:
ਪਹਿਲਾਂ:
ਜੇ ਤੁਸੀਂ E2EE Chat ਵਰਤਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ Messages ਸਿਰਫ਼ ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੀ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਸਨ।
ਹੁਣ:
Meta ਤੁਹਾਡੇ Messages ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇ ਲੋੜ ਪਈ।
ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹਰ Message ਕੋਈ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ Technical Access ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇਗੀ।
ਕੀ ਇਸ ਨਾਲ Targeted Advertising ਵਧੇਗੀ?
ਕਈ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ:
- Personalized Ads
- AI Recommendations
- Behaviour Tracking
ਹੋਰ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ।
Meta ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ:
- Messenger
- Threads
ਤੋਂ ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਜੇ DM Data ਵੀ Accessible ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੰਪਨੀ ਯੂਜ਼ਰਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦ ਅਤੇ ਆਦਤਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਡੂੰਘੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Instagram ਦੇ CEO ਨੇ ਚੁੱਪੀ ਕਿਉਂ ਸਾਧੀ?
Meta ਅਤੇ Instagram ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ’ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
Instagram Head Adam Mosseri ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ’ਤੇ Interview ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।
ਇਸ ਚੁੱਪੀ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਸ਼ੱਕ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ Privacy ਤੋਂ ਵੱਧ Data Monetization ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਕਿਹੜੀਆਂ Apps E2EE ਵਰਤ ਰਹੀਆਂ ਹਨ?
E2EE Default ਵਾਲੀਆਂ Apps
- Signal
- Facebook Messenger
- Apple iMessage
- Google Messages
Optional E2EE
- Telegram
Limited Encryption
- X (Twitter)
- Snapchat
Future Plans
- Discord Voice & Video Calls ਲਈ E2EE ਲਿਆ ਰਹੀ ਹੈ
TikTok ਨੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ E2EE ਦਾ ਸਮਰਥਨ
ਮਾਰਚ 2026 ਵਿੱਚ TikTok ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ Direct Messaging ਲਈ E2EE ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸਿਰਫ਼ 14 ਦਿਨ ਬਾਅਦ Instagram ਨੇ ਵੀ ਆਪਣਾ Rollout ਰੋਕਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਈ Experts ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ Social Media Industry ਹੁਣ Privacy ਦੀ ਬਜਾਏ Data Access ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੀ Social Media Industry ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ?
ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਇਹ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ:
“ਹਰ ਵੱਡੀ App End-to-End Encryption ਵੱਲ ਵਧੇਗੀ।”
ਪਰ ਹੁਣ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹੁਣ Platforms:
- Moderation
- AI Training
- Advertising
- User Tracking
ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ E2EE ਸਿਰਫ਼ Dedicated Messaging Apps ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਰਹਿ ਜਾਵੇ।
Instagram ਯੂਜ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਜੇ ਤੁਸੀਂ Privacy ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ:
ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ:
- Sensitive ਜਾਣਕਾਰੀ DM ਵਿੱਚ ਨਾ ਭੇਜੋ
- Personal Documents Share ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ
- Banking Details ਨਾ ਭੇਜੋ
- Private Photos ਅਤੇ Videos ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਦਿਆਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ
Alternatives:
ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਧ Privacy ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ:
- Signal
- iMessage
ਵਰਗੀਆਂ Apps ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਕੀ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸੰਕੇਤ ਹੈ?
Privacy Experts ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ Social Media Companies ਹੀ Encryption ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਤਾਂ Online Privacy ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਕਾਫੀ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨਾਲ:
- Government Surveillance
- Corporate Data Access
- AI Data Collection
ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ Child Safety Groups ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ Online Crime ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।
ਨਤੀਜਾ
Instagram ਵੱਲੋਂ End-to-End Encryption ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ Technical Update ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ Social Media Industry ਵਿੱਚ Privacy ਅਤੇ Security ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਬਦਲੀ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ Online Crime ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਯੂਜ਼ਰਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜਤਾ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਹੋਰ Social Media Platforms ਵੀ Instagram ਦੇ ਰਸਤੇ ’ਤੇ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਰ Privacy ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
