ਮੋਗਾ, 24 ਸਤੰਬਰ (ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ): ਖੇਤ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਵਾਰ ਪੂਰੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਛੱਡਣਾ ਹੀ ਇਕੱਲਾ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਖਰਚੇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਪਕਾ, ਫੁਹਾਰਾ ਅਤੇ ਰੇਨਗੰਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸੂਖਮ ਸਿੰਚਾਈ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਯੋਗ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਲਈ 80 ਤੋਂ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਸਬਸਿਡੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਦਫ਼ਤਰ, ਮੋਗਾ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ 370 ਏਕੜ ਰਕਬਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਹੇਠ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਚਾਲੂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ 1500 ਏਕੜ ਰਕਬਾ ਸੂਖਮ ਸਿੰਚਾਈ ਹੇਠ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ 1500 ਏਕੜ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਰਕਬਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਟੀਚਾ ਹੈ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਖੇਤ ਲਈ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਤਕਨੀਕ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਬਸਿਡੀ ਕਿਸ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਕਿੱਥੇ ਦੇਣੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ
- ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੂਖਮ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਆਮ ਸਹਾਇਤਾ 80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਯੋਗ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਵਾਧੂ 10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ।
- ਮੋਗਾ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ 370 ਏਕੜ ਰਕਬਾ ਤੁਪਕਾ, ਫੁਹਾਰਾ ਅਤੇ ਰੇਨਗੰਨ ਆਦਿ ਤਕਨੀਕਾਂ ਹੇਠ ਆਇਆ ਹੈ।
- ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਚਾਲੂ ਸਾਲ ਲਈ ਹੋਰ 1500 ਏਕੜ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
- ਕਿਸਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤੁਪਕਾ ਸਿੰਚਾਈ ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਮੋਗਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਕਮਰਾ ਨੰਬਰ ਸੀ-222 ਤੋਂ ਸੀ-224 ਵਿੱਚ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੂਖਮ ਸਿੰਚਾਈ ਕੀ ਹੈ?
ਸੂਖਮ ਸਿੰਚਾਈ ਦਾ ਸਧਾਰਨ ਅਰਥ ਹੈ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਣੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ। ਰਵਾਇਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਛੱਡਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਈਪਾਂ, ਨਲੀਆਂ ਜਾਂ ਫੁਹਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਕਸਦ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
ਹਰ ਖੇਤ ਲਈ ਇੱਕੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਢੁਕਵੀਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਫ਼ਸਲ, ਮਿੱਟੀ, ਖੇਤ ਦਾ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧ ਪਾਣੀ ਵੇਖ ਕੇ ਤਰੀਕਾ ਚੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤੁਪਕਾ ਸਿੰਚਾਈ
ਤੁਪਕਾ ਸਿੰਚਾਈ ਵਿੱਚ ਪਾਈਪਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਛੋਟੇ ਨਿਕਾਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਾਣੀ ਪੌਦੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਭਿੱਜਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਪੌਦੇ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦਿਆਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਲਟਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵੀ ਸੋਚਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਨਿਕਾਸ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕਸਾਰ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ।
ਫੁਹਾਰਾ ਸਿੰਚਾਈ
ਫੁਹਾਰਾ ਸਿੰਚਾਈ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪਾਈਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਫੁਹਾਰਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਣਤਰ ਤੁਪਕਾ ਸਿੰਚਾਈ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਹੜੀ ਫ਼ਸਲ ਲਈ ਕਿਹੜੇ ਫੁਹਾਰੇ ਢੁਕਵੇਂ ਹਨ, ਇਹ ਖੇਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰੇਨਗੰਨ ਸਿੰਚਾਈ
ਰੇਨਗੰਨ ਵੱਡੇ ਫੁਹਾਰੇ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਛਿੜਕ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਕ ਸੂਖਮ ਸਿੰਚਾਈ ਪੋਰਟਲ ’ਤੇ ਰੇਨਗੰਨ ਨੂੰ ਫੁਹਾਰਾ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ ਤੁਪਕਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਫੁਹਾਰਾ ਸਿੰਚਾਈ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
80 ਤੋਂ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਬਸਿਡੀ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਸਬਸਿਡੀ ਦੀ ਦਰ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਰ ਅਰਜ਼ੀਕਰਤਾ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੂਖਮ ਸਿੰਚਾਈ ਪੋਰਟਲ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਆਮ ਸਹਾਇਤਾ ਦਰ 80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ। ਮਹਿਲਾ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਸੀਮਾਂਤ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਵਾਧੂ 10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਰਜ ਹੈ। ਅੰਤਿਮ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਰਕਮ ਸਬੰਧਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਸ ਲਈ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਬਸਿਡੀ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਹਿਸਾਬ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਾ ਮੰਨੋ। ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਦਰ ਲਾਗੂ ਹੈ, ਕਿਹੜੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੀ ਹੈ।
ਮੋਗਾ ਵਿੱਚ 370 ਏਕੜ ਤੋਂ 1500 ਏਕੜ ਦੇ ਟੀਚੇ ਤੱਕ
ਵਧੀਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਜਨਰਲ) ਸ੍ਰ. ਜਸਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ 370 ਏਕੜ ਰਕਬੇ ਨੂੰ ਤੁਪਕਾ, ਫੁਹਾਰਾ ਅਤੇ ਰੇਨਗੰਨ ਆਦਿ ਸਿੰਚਾਈ ਹੇਠ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਯੋਗ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਬਸਿਡੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹੁਣ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਟੀਚਾ ਇਸ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਚਾਲੂ ਸਾਲ ਲਈ ਮਿਥਿਆ 1500 ਏਕੜ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਧੇਰੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੱਕ ਇਹ ਵਿਕਲਪ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਾਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਸਵਾਲ ਆਪਣੇ ਖੇਤ ਦਾ ਹੈ: ਕੀ ਚੁਣੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉਸ ਦੀ ਫ਼ਸਲ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ?
ਕੀ ਸੂਖਮ ਸਿੰਚਾਈ ਨਾਲ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪਾਣੀ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੂਖਮ ਸਿੰਚਾਈ ਰਾਹੀਂ ਲਗਭਗ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੱਚਤ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ “ਤੱਕ” ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹਰ ਖੇਤ ਅਤੇ ਹਰ ਫ਼ਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਬੱਚਤ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਅਸਲ ਨਤੀਜਾ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਨਵਾਂ ਸਿਸਟਮ ਲਗਾਉਣਾ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਕੀ ਫਾਇਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ’ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਕਾਬੂ
ਜਦੋਂ ਸਿੰਚਾਈ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਸਾਨ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਬਾਰੇ ਵਧੀਆ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਅਹਿਮ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਹੈ।
ਖਾਦ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਖਰਚੇ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸੂਖਮ ਸਿੰਚਾਈ ਨਾਲ ਖਾਦ ਅਤੇ ਲੇਬਰ ਦੀ ਲਾਗਤ ਘਟਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਢੁਕਵੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਖਾਦ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਫਰਟੀਗੇਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਖੇਤੀ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਬਣਤਰ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਦੀਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਮਦਦ
ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੌਦੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਖੇਤ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੇਲੋੜੀ ਨਮੀ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਨਦੀਨਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਫਾਇਦਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਨਦੀਨਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਖੇਤ ਦੀ ਆਮ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਕਿਉਂ?
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਮੁਤਾਬਕ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਆਲੂਆਂ ਹੇਠ ਵੱਡਾ ਰਕਬਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ ਸੂਖਮ ਸਿੰਚਾਈ ਤਕਨੀਕ ਬਾਰੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹਰ ਆਲੂ ਵਾਲੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਸਿਸਟਮ ਲਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੱਸ ਕੇ ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਜਲ ਸੰਭਾਲ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਢੁਕਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਾਰੇ ਰਾਇ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖਰਚੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਸਹੀ ਤਸਵੀਰ ਵੀ ਮਿਲੇਗੀ।
ਸਿਸਟਮ ਚੁਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਪੁੱਛੋ
ਸਬਸਿਡੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਚੰਗਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਰਜ਼ੀ ਜਾਂ ਖਰੀਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਰਹੇਗਾ:
- ਮੇਰੀ ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਖੇਤ ਲਈ ਤੁਪਕਾ, ਫੁਹਾਰਾ ਜਾਂ ਰੇਨਗੰਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਵਿਕਲਪ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ?
- ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਾ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਸਰੋਤ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
- ਫਿਲਟਰ, ਪਾਈਪਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗੀ?
- ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ, ਮੇਰਾ ਹਿੱਸਾ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਸਬਸਿਡੀ ਕਿੰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ?
- ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ, ਵਿਕਰੇਤਾ ਦੀ ਚੋਣ ਅਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਸਹੀ ਕ੍ਰਮ ਕੀ ਹੈ?
ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੇ ਖੇਤ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਸਬਸਿਡੀ ਦੀ ਦਰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਿਸਟਮ ਚੁਣਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ।
ਸੂਖਮ ਸਿੰਚਾਈ ਸਬਸਿਡੀ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣੀ ਹੈ?
ਕਿਸਾਨ ਤੁਪਕਾ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪੋਰਟਲ ’ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਅਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ Apply Now, Application Status, ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੋਰ ਵਿਭਾਗੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਜਲ ਸੰਭਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਦਾ ਸੌਖਾ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ:
- ਪਹਿਲਾਂ ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਹਦਾਇਤਾਂ ਪੜ੍ਹੋ।
- ਆਪਣੀ ਕਿਸਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ।
- ਖੇਤ ਅਤੇ ਸੰਪਰਕ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਅਰਜ਼ੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰੋ।
- ਮਿਲੇ ਅਰਜ਼ੀ ਵੇਰਵੇ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਪੋਰਟਲ ’ਤੇ ਸਥਿਤੀ ਵੇਖਦੇ ਰਹੋ।
- ਸਿਸਟਮ ਲਗਵਾਉਣ ਜਾਂ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੱਕੀ ਕਰੋ।
ਜੇ ਔਨਲਾਈਨ ਫਾਰਮ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਸਿੱਧਾ ਸਥਾਨਕ ਦਫ਼ਤਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰਾਹ ਹੈ।
ਮੋਗਾ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਲਈ ਕਿੱਥੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰੀਏ?
ਉਪ ਮੰਡਲ ਭੂਮੀ ਰੱਖਿਆ ਅਫ਼ਸਰ, ਮੋਗਾ ਸ੍ਰੀ ਸੁਖਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ, ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਕਿਸਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਮੋਗਾ ਦੇ ਕਮਰਾ ਨੰਬਰ ਸੀ-222 ਤੋਂ ਸੀ-224 ਵਿੱਚ ਸੰਪਰਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਦਫ਼ਤਰ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਖੇਤ, ਉਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਜਾਓ। ਉੱਥੋਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ, ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਕਦਮਾਂ ਬਾਰੇ ਮੌਜੂਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਸਕੇਗੀ।
Also Check ਮੋਗਾ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਾਰਵਾਈ: ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 42 ਮੁਲਜ਼ਮ ਕਾਬੂ, 30 ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਰਜ
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਕੀ ਹਰ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਬਸਿਡੀ ਮਿਲੇਗੀ?
ਨਹੀਂ। ਸਰਕਾਰੀ ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ ਆਮ ਸਹਾਇਤਾ 80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਰਜ ਹੈ। ਮਹਿਲਾ, ਛੋਟੇ ਜਾਂ ਸੀਮਾਂਤ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਯੋਗ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਵਾਧੂ 10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਰਜ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਰਕਮ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਕਰੋ।
ਕੀ ਸਬਸਿਡੀ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਪਕਾ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਹੈ?
ਸਰਕਾਰੀ ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ ਤੁਪਕਾ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਫੁਹਾਰਾ ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਰੇਨਗੰਨ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਖੇਤ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਯੋਗ ਅਤੇ ਢੁਕਵੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਅਰਜ਼ੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂਚੋ।
ਕੀ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੱਚਤ ਪੱਕੀ ਹੈ?
ਨਹੀਂ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਲਗਭਗ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਬੱਚਤ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੱਸੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਬੱਚਤ ਫ਼ਸਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਿੰਚਾਈ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੀ 1500 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਸਿਸਟਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੱਗ ਚੁੱਕੇ ਹਨ?
ਨਹੀਂ। ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 370 ਏਕੜ ਰਕਬਾ ਸੂਖਮ ਸਿੰਚਾਈ ਹੇਠ ਆਇਆ ਹੈ। 1500 ਏਕੜ ਚਾਲੂ ਸਾਲ ਲਈ ਮਿਥਿਆ ਗਿਆ ਟੀਚਾ ਹੈ।
ਕੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਔਨਲਾਈਨ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ। ਸਰਕਾਰੀ ਤੁਪਕਾ ਸਿੰਚਾਈ ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ Application Status ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਰਜ਼ੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਵੇਰਵੇ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ।
ਮੋਗਾ ਦਾ ਕਿਸਾਨ ਸਿੱਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਿੱਥੋਂ ਲਵੇ?
ਕਿਸਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਮੋਗਾ ਦੇ ਸੀ-222 ਤੋਂ ਸੀ-224 ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਤ ਦਫ਼ਤਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਯੋਗਤਾ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਰਜ਼ੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਛਣਾ ਚੰਗਾ ਰਹੇਗਾ।
ਨਤੀਜਾ: ਪਾਣੀ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਹੀ ਚੋਣ ਨਾਲ
ਮੋਗਾ ਵਿੱਚ ਸੂਖਮ ਸਿੰਚਾਈ ਦਾ ਰਕਬਾ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਨਵਾਂ ਵਿਕਲਪ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। 80 ਤੋਂ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਸਬਸਿਡੀ ਇਸ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਤੀਜਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਿਲੇਗਾ ਜਦੋਂ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੀ ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਖੇਤ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਚੁਣੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵੀ ਕਰੇ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਤੁਪਕਾ, ਫੁਹਾਰਾ ਜਾਂ ਰੇਨਗੰਨ ਸਿੰਚਾਈ ਲਗਵਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਹੀ ਸਰਕਾਰੀ ਪੋਰਟਲ ’ਤੇ ਹਦਾਇਤਾਂ ਵੇਖੋ ਜਾਂ ਮੋਗਾ ਦੇ ਸਬੰਧਤ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੱਕੀ ਕਰੋ।
